Üniversal Plaket Üzerine Nokta Lehimleme (3)

Amaç: Üniversal plaket üzerine nokta lehim yapmayı öğrenir.

Üniversal Plaket: Üniversal plaket baskı devre çıkarma işlemi yapılmaksızın elektronik devre montajı yapmakta kullanılan delikli plaketlerdir. Bu deliklerin çevreleri bakır kaplı olup iletkenler ve malzemeler buraya lehimlenir. Özellikle şemaların denenmelerinde çok yaygın olarak kullanılırlar.

Kullanılan Araç ve Gereçler:

    1.       Havya

    2.       Üniversal plaket

    3.       Lehim

    4.       Lehim pastası

    5.       Su zımparası

İşlem Basamakları:

    1.       Havyayı havya altlığına koyarak prize takınız ve ısınmasını bekleyiniz.

    2.       Havya normal sıcaklığa gelinceye kadar bakırlı plaketi su zımparası ile temizleyiniz.

    3.       Plaketi kurşun kalemle kare şeklinde bölümlendirerek, karelerin orta noktalarını işaretleyiniz.

    4.       Lehim yapılacak yere biraz lehim pastası sürünüz.

    5.       Havyanın ucunu hehim yapılacak yüzeye dokundurarak yüzeyi lehimi eritecek sıcaklığa getiriniz.

    6.       Lehim havya ucu ile plaket arasına dokundurularak erimesi sağlanır. Erime başlayınca havyanın ucunu biraz kaldırıp aradaki boşluğa lehimi sokarak lehimle dolmasını sağlayınız.

    7.       Pasta ve lehimin yayılmasını gözleyerek uygun miktarda lehimin yüzeye yayılmasını sağlayınız. (En fazla 10 saniye içinde)Lehim ve pasta eriyikleri uygun miktara geldiğinde lehimi çekiniz.

    8.       Lehim çekildikten 1-2 saniye sonra tutma yönünde havyayı hızlıca çekiniz.

Okumaya Devam Et

İletken Uçlarının Lehimlenmesi (Ön Lehimleme) (2)

Amaç: İletken uçlarının lehimlenmesi (ön lehimleme)’yi öğrenir.

Ön Lehimleme: İletkenler birbirine, bir elektronik malzemenin bacağına ya da baskı devre plaketine lehimlenirken bağlantının sağlam olması için iletken ucunun önceden lehimlenmesi gerekir. Bu işlem ön lehimleme olarak adlandırılır. Buna göre ön lehimleme asıl lehimlemenin daha sağlıklı olması için yapılan bir işlemdir.

Kullanılan Araç ve Gereçler:

    1.       Havya

    2.       Yan keski

    3.       Çok damarlı iletken

    4.       Lehim

İşlem Basamakları:


1-Ön lehimleme yapacağınız kablo uç ölçüleri şekilde verilmiştir. Şekilde gösterilen durum sarma tipi terminal lehimlemelerinde kullanılır. Ucun 3 mm’lik kısmına sarımın kolay olması için ön lehimleme yapılır.

 2- Alt şekilde gösterilen durum plaket ve terminal lehimlemelerinde kullanılır.

 3-Çok telli kabloyu, kaymayı önlemek için parmaklarınıza bir tur sarınız.

 4-Uygun uzunluktaki kablonun uç kısmından itibaren yan keski ile şekildeki gibi tutarak izolasyonunu kesiniz. Bakır kablonun zedelenmemesine dikkat ediniz. Başparmağınız ile yan keskiyi itiniz. Ancak kesilen izoleyi telin üzerinden çıkarmayınız.

 5-Kestiğiniz izoleyi saat ibresi yönünde şekilde görüldüğü gibi çevirerek çıkarınız. Böylece saçaklanmayı önlemiş olursunuz. Daha sonra kablo boyunu verilen ölçüde kesiniz. Birden fazla ön lehimleme yapacaksanız bu işlemleri tekrarlayınız.

6- Ön lehimleme için şekilde görüldüğü gibi kablolarınızı çalışma masanıza koyup üzerine ağırlık bastırınız. Isınmış havya ucunu kablonun altından, lehimi de üstünden dokundurup lehimlemeyi yapınız. Lehimi doğrudan havyaya dokundurmayınız.

7-Lehim erimeye başlayınca havya ve lehimi aynı hızda ve yavaşça kablonun ucuna doğru ilerletiniz. Kablo dibinden 1,5-2 mm mesafe bırakınız.

Okumaya Devam Et

İletkenlerin Birbirine Lehimlenmesi (1)

Amaç: Tek damarlı iletkenlerin birbirine lehimlenmesi için gerekli bilgi ve becerileri kazanır.

Açıklama: İki iletkenin açılan uçlarının ön lehimleme aşamasından sonra birbirlerine lehimlenmesi işlemidir. Sarma tipi terminal lehimlemelerinde kullanılacak kabloların ucu 15 mm yalıtılır ve ucun 3 mm uzunluğundaki bölümüne ön lehimleme yapılır. Plakete yapılacak lehimlemelerde ise kablonun ucu 5 mm açılır ve bunun 3 mm'lik bölümüne ön lehimleme yapılır.

Kullanılan Araç ve Gereçler:

    1.       Havya

    2.       Yan keski

    3.       Kargaburun

    4.       Tek damarlı 1,5 mm² iletken

    5.       Pasta

    6.       Lehim

İşlem Basamakları:  

    1.       10 cm boyunda 12 adet tek damarlı iletkeni yan keski ile kesip, çıplatınız.

    2.       Isınan havya ile iletkenlerin her iki ucuna ön lehimleme yapınız.

    3.       Önce dört iletken bir kare, daha sonra diğer dört iletkenden ikinci kareyi oluşturunuz.

    4.       Kalan dört iletken ile karelerin karşılıklı köşelerini birleştiriniz.

Okumaya Devam Et

Bir Fazlı Motorun Paket Şalterle Kumandası Uygulama Devresi (19)

Amaç: Bir fazlı motorun paket şalterle kumandasını kavrar.

Giriş:  

·                 Paket şalter: Bir eksen etrafında dönebilen, bir mil üzerinde dizilmiş ve paketlenmiş, bir çok kontak yuvalarından oluşan şalterlere denir. Şalterin her kontak yuvasında 1, 2, 3 veya 4 kontak bulunur. Kontak elemanları gümüş kadmiyumla kaplanmıştır.

            Motor: Aldığı elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren bir alıcı çeşididir. Oluşturacağımız devrede mono faze (bir fazlı) motor kullanılacaktır. Bir fazlı motorların ana ve yardımcı sargıları vardır. Klemens tablosunda bağlantı yapar iken bu sargı uçlarına dikkat edilmelidir. Ana sargı ile yardımcı sargı birbirine paralel bağlıdır. Yardımcı sargısının motor kalkındıktan sonra devreden çıkarılması gerekir. Yardımcı sargıyı devreden çıkartma yöntemlerinden birisi de merkezkaç anahtarla devreden çıkarılmasıdır.

·         Paket şalter ile monofaze motorun çalıştırılmasında, doğru bağlantı yapıldığında, şalter 0 konumundan 1 konumuna getirilir. Bu esnada paket şalter kontakları faz ve nötrü motora uygulayacak duruma geçmiştir. Motor normal devrine geldiğinde yardımcı sargısı otomatik olarak devreden çıkacak ve motor ana sargı ile dönmeye devam edecektir. Motoru durdurmak istersek şalteri 0 konumuna getirmeliyiz.

    Kullanılacak Elemanlar:

İşlem Basamakları:

    1.       Kesinlikle enerji altında bağlantı yapmayınız.

    2.       Paket şalterin muhafaza kutusu içinde montaj ve bağlantılarını yapınız. Monofaze (1 fazlı) motorun klemens bağlantısını doğru yapınız ve motor etiket değerinde gerilim uygulayınız.

    3.       Motor çalışırken kesinlikle motorun miline dokunmayınız.

    4.       Motoru bir yere sabitleyerek çalıştırınız.
    5.    Motor bağlantılarında en az 2,5 mm² kablo kullanınız.

Okumaya Devam Et

Elektrik Sayacı Bağlama (18)

Amaç: Elektrik sayacı bağlamayı öğrenir.

Kullanılacak Malzemeler:

    1.       Elektrik sayacı

    2.       Bakır tel

    3.       Lamba

    4.       Duy

    5.       Sigorta

Giriş: Elektrikte, yapılan işi ölçen cihazlara “elektrik sayacı” denir. Sayaçlar, elektrik enerjisini kilowatt– saat cinsinden ölçen ve kaydeden cihazlardır. Elektrik enerjisinin sanayide kullanılmaya başlamasıyla büyük miktarda enerji tüketilmeye başlanmıştır ve bu tüketimin maliyetini ortaya çıkarmak için sayaçlar geliştirilmiştir. Bu gelişmeyle elektronik sayaçları ve endüksiyon sayaçları geliştirilmiştir. Basit yapıları, hassasiyetleri, dayanıklılığı, bakıma az ihtiyaç duymaları, maliyetinin düşük olması, güvenirliliği gibi nedenlerle endüksiyon sayaçları daha çok kullanılmaktadır. Endüksiyon sayaçları; akım bobini, gerilim bobini, numaratör ve alüminyum disk düzeneğinden meydana gelmiştir. Elektronik sayaçların bağlantıları her birinden farklı olup sayaç bağlantı şemaları sayaç üzerinde verilmektedir.

Okumaya Devam Et

Fluoresant Lamba Tesisatı Uygulama Devresi (17)

Amaç: Fluoresant lamba tesisatı uygulama devresini kavrar.

Giriş:

·         Fluoresant lambaya enerji uygulandığında, starter elektrotları arasında ark meydana gelir. Bu sırada elektrotlar ısınarak birbirine değer. Starter kontaklarının kısa devre olması ile akım, ballast- lamba flamanları ve starter kontakları üzerinden devresini tamamlar. Aynı anda flamanlar üzerinden akım geçerek elektron yaymasına ve civanın buharlaşmasına neden olur. Akım bimetal ve kontak üzerinden geçtiğinden, starter içerisindeki gaz ve bimetal soğuyarak eski halini alır ve kontaklarını açar. Starter devresinin açılması ile balastın akımı kesilir ve manyetik alanında düşüş olur. Manyetik alandaki düşüş nedeniyle de balast bobini üzerinde, şebeke geriliminden daha büyük bir öz indükleme EMK’i meydana gelir. Bu gerilim flamanlar arasında daha önce ısınarak iletken hale gelen lamba iç ortamı üzerinden ark şeklinde atlar. Böylece buharlaşan civaya çarpan ark şeklindeki akım, ultraviyole ışınlarının meydana gelmesini sağlar. Ultraviyole ışınları ise, cam tüpün iç cidarındaki fluoresant tabakaya çarparak lambanın ışık vermesini sağlar. Lambanın, tüp içerisindeki fluoresant madde ve gazın cinsine göre değişik renkte ışık vermeye başladığı anda balast gerilimi 110 Volt civarına düşerek, ilk anda ateşleyici olarak yaptığı görevi normal çalışma anında akım sınırlayıcı olarak devam ettirir.

Kullanılacak Elemanlar:

İşlem Basamakları:

     1.       Fluoresant lamba elemanlarının güçleri birbirlerine uyumlu olmalıdır. 40 Wattlık fluoresant ampül kullanılacaksa 40 Wattlık balast ve 40 Wattlık starter kullanılmalıdır.

     2.       Faz balasta ve balast çıkışı flamana seri olarak bağlanmalıdır.

     3.       Bağlantılarda gevşeklik olmamalıdır. Starter yuvasına tam oturmalı gevşek kalmamalıdır.

     4.       Düşük gerilim olan yerlerde fluoresant lambanın çalışmayabileceği unutulmamalıdır.

     5.       Elektronik balastta starter kullanılmayacağı unutulmamalıdır.

Sorular:

     1.       Fluoresant lamba yandıktan sonra starteri çıkarsak lamba yanmaya devam eder mi?

     2.     Starter yerine bir buton bağlansa, butonla lamba yakılabilir mi, araştırınız.

Okumaya Devam Et

Merdiven Otomatiği Tesisatı Uygulama Devresi (16)

Amaç: Merdiven otomatiği tesisatını kavrar.

Giriş:  Merdiven otomatiği tesisleri, çok katlı binaların lambalarının belirlenen sürelerde yanıp sönmesini sağlar. Butonlardan herhangi birine basıldığında lambalar yanar, belirli bir süre sonunda enerji kesilir ve lambalar söner. Merdiven otomatiğine bağlı lambaların çalışma (yanma) süresi, merdiven otomatiği üzerinde bulunan potansiyometre düğmesiyle ayarlanır.

Kullanılacak Elemanlar:

    1.       1 Adet Merdiven Otomatiği

    2.       1 Adet 6/25A Sigorta

    3.       4 Adet Buton

    4.       2 Adet Duy

    5.       2 Adet Lamba

    6.    İletken Tel

İşlem Basamakları:

    1.       Plançete üzerinde boruları kapalı şemaya göre döşeyiniz.

   2.       Plançete üzerine döşenmiş olan borular üzerinde sigorta, buton, merdiven otomatiği ve duy yerlerini belirleyiniz.

    3.       İletkenleri gerekli uzunlukta keserek açık şemaya göre borular içerisine döşeyiniz.

    4.       İletken uçlarını uygun araç kullanarak soyunuz ve bağlantıları yapınız.

    5.       En az 1,5 mm² yalıtılmış iletken kullanınız.

    6.       Sigorta, duy ve butonları uygun ağaç vidaları ile yerlerine monte ediniz.

    7.       Gerekli kontrolleri yaparak buat kapağını kapatınız.

    8.Ampulleri duya takarak ve merdiven otomatiğinin zaman ayarını yaparak çok dikkatli olarak enerji veriniz.

Okumaya Devam Et