LDR İle Transistör Kontrolü (9)

Amaç: Transistörün LDR ile kontrolünü öğrenir.

Giriş: Aydınlıkta az direnç, karanlıkta yüksek direnç gösteren devre elemanlarına LDR denir. Başka bir deyişle LDR'nin üzerine düşen ışık degerine göre gösterdiği direnç değişimi ters orantılıdır.

Şekildeki devre LDR ile transistor ün kontrol edilmesi devresidir. Bu devrede LDR üzerine ışık düşerse LDR’nin direnci düşük olacağından transistor ün beyzine gerekli tetikleme sinyali gelmeyeceğinde Led yanmaz, LDR üzerine ışık düşmezse LDR’nin direnci yüksek olacağından transistor ün beyzine gerekli sinyal gelir ve transistör tetiklenerek emiter-kollektör arası direnç düşer ve Led yanar. Yani aydınlık ortamda Led yanmaz, karanlık ortamda yanar. Böylece LDR ile transistör kontrol edilerek ışık kontrolü yapılabilir.

Kullanılan Malzemeler:
1. 2x330 Ω
2. 10 kΩ
3. LDR
4. BC 237
5. Led diyot
6. Bread-Board


Devrenin Bağlantı Şeması:

İşlem Basamakları:
1. Gerekli malzemeleri temin ediniz.
2. Bread Board üzerinde devre bağlantı şekline göre devreyi kurunuz.
3. Devreyi kurarken Bread Board bağlantı yollarına ve eleman özelliklerine dikkat ediniz.
4. Devreyi kurduktan sonra öğretmen gözetiminde devreye enerji veriniz.
5. Işıksız ortamda ledin yandığını, ışıklı ortamda yanmadığını gözlemleyiniz.

Not:
1. LDR ile R1 direncinin yerini değiştirerek devreyi çalıştırınız ve neyin değiştiğini gözlemleyiniz.

Okumaya Devam Et

Transistörün Anahtarlama Elemanı Olarak Kullanılması (8)

Amaç: Transistörün anahatarlama elemanı olarak kullanılmasını öğrenir.

Giriş: Transistörlerin anahtarlama elemanı olarak kullanılması oldukça yaygındır. Anahtarlama elemanı olarak kullanılmasında iki önemli nokta vardır: Kesim noktası ve doyum noktası. İyi bir anahtarlayıcı bu iki nokta arasında çok hızlı gidip gelebilmelidir. Diğer bir ifadeyle giriş düşük voltajda olduğu zaman çıkış yüksek voltaja çıkabilmeli, giriş yüksek voltajda olduğu zaman çıkış düşük voltaja inebilmelidir. Transistörün iletken olabilmesi için; NPN tipi bir transistörün beyzine yaklaşık olarak +0,6 V, PNP tipi bir transistörün beyzine ise yaklaşık olarak -0,6 V bir sinyal uygulanması gerekir. Transistörün beyzine uygulanan bu küçük sinyaller ile kolektör emiter arasını iletime geçirerek, kolektöre bağlanan yükü kontrol edebiliriz. Şekildeki devrede butona basıldığında transistörün beyzine gerekli sinyal gideceğinden transistör iletken olur ve emiter kolektör arasından akım geçer ve led yanar. Buton basık iken transistör iletken ve led yanık, boton basık değil iken transistör kesimde ve led sönüktür.

Kullanılan Malzemeler:
1. 330 Ω
2. 4.7 kΩ
3. Led diyot
4. BC 237
5. Buton
6. Güç kaynağı
7. Bread-Board


Devre Bağlantı Şeması:

İşlem Basamakları:
1. Gerekli malzemeleri temin ediniz.
2. Bread Board üzerinde devre bağlantı şekline göre devreyi kurunuz.
3. Devreyi kurarken Bread Board bağlantı yollarına ve eleman özelliklerine dikkat ediniz.
4. Devreyi kurduktan sonra öğretmen gözetiminde devreye enerji veriniz.
5. Butona basıldığı zaman ledin yandığını, basılmadığı zaman yanmadığını gözlemleyiniz.

Okumaya Devam Et

Diyot Uygulamaları (7)

Amaç: Diyotların çalışma prensiplerini kavrar.

Giriş: Diyot, silisyum gibi bir yarı iletken maddenin P ve N tipi olarak elde edilmiş iki türünün birleşiminden oluşan bir devre elemanıdır. Pozitif elektriksel özellik gösteren kutbu Anot (P-maddesi), negatif elektriksel özellik gösteren kutbu katot (N-maddesi) olarak adlandırılır. Diyodun en önemli elektriksel özelliği akımı tek yönde iletmesidir. Eğer anot-katot arası gerilim silisyum diyotlar için yaklaşık olarak 0,7V'un üzerindeyse diyot anottan katoda doğru iletime geçer. Eğer diyodun anot ucundaki gerilimi katot ucundaki gerilimden daha büyükse diyot iletime geçer. Led, ışık yayan flamansız lambalardır. Uygun çalışma akımları 2mA-20mA arasıdır. Uygun çalışma akımı esnasında üzerlerine düşen gerilim LED’in yaymış olduğu ışığa göre değişiklik gösterir. Örneğin çalışma anında kırmızı ledin üzerine 1,5-1,6V dolayında gerilim düşer.

Kullanılan Malzemeler:
1. 330 Ω
2. Diyot
3. Led diyot
4. Güç kaynağı
5. Bread-Board


Devre Bağlantı Şeması:

İşlem Basamakları:
1. Gerekli malzemeleri temin ediniz.
2. Bread Board üzerinde devre bağlantı şekline göre devreyi kurunuz.
3. Devreyi kurarken Bread Board bağlantı yollarına ve eleman özelliklerine dikkat ediniz.
4. Devreyi kurduktan sonra öğretmen gözetiminde devreye enerji veriniz.
5. Yönü doğru bağlanan diyot ve ledlerin yandığını, ters bağlanan diyot ve ledlerin yanmadığını gözlemleyiniz.

Okumaya Devam Et

Lehim Sökme İşlemleri (6)

Amaç: Lehimlenmiş devre elemanlarına zarar vermeden sökmek ve bu konuda gereken bilgi ve becerileri kazanmak.

Açıklama: Elektronik devrelerde arıza durumunda parça değiştirilmesi en sık rastlanan işlerdendir. Değiştirilecek parça baskı devreye ya da diğer elemanlara lehimlenerek tutturulmuşsa (çoğu kez böyledir) o takdirde bu elemanın bağlantısını sağlayan lehimin eritilmesi gerekir. Bazen sadece eritme yetmez o bölgede bulunan tüm lehimin alınması gerekir. Örnek olarak direnç, diyot gibi iki bacaklı elemanları bağlı oldukları yerden sökerken sadece tek bacaktaki lehimin eritilip elemanın o yönden çekilip bağlantıdan kurtarılması daha sonra da aynı işlemin diğer bacak için yapılması yeterlidir. Buna göre iki bacaklı elemanların sökülmesinde lehimi eritmek için havya, parçayı çekmek için kargaburun, cımbız gibi aletlerin dışında özel bir lehim sökücü kullanılması gerekli olmayabilir. Buna karşılık entegreleri lehimli oldukları yerden sökerken bacakları tek tek kurtarmak mümkün olmadığı için her bacağın bağlantısındaki lehimi eritip o bölgeden tamamen almak gerekir. Lehimin tamamen temizlenip alınmasında lehim pompası, lastik balonlu lehim gücü havya veya lehim emme fitili kullanılır.


Kullanılan Araç ve Gereçler:
1. Havya
2. Kargaburun
3. Lehim emme aracı (emme pompası, fitili veya örgülü kablo)
4. Önceden kullanılmış plaketler

İşlem Basamakları:
1. Kullanılmayan eski bir plaket temin ediniz.
2. Sökeceğiniz elemanları belirleyiniz.
3. Havyayı ısıtarak lehim noktasına temas ettiriniz.
4. Lehim eridikten sonra pompa veya fitil ile alınız.
5. Elemanın diğer bacaklarındaki lehimi de aynı şekilde alınız.
6. Eleman bacakları arkadan kıvrılmış ise, karga burun ile düzeltiniz.
7. Elemanı plaketten çıkarınız.
8. Uygulamayı sökmek istediğiniz tüm elemanlara uygulayınız.

Balonlu Havye

Balonlu Tip Pompa

Lehim Emici Fitil

Okumaya Devam Et

Devre Elemanlarının Plaket Üzerine Lehimlenmesi (5)

Amaç: Devre elemanlarının (Direnç, diyod, kondansatör, transistör, entegre) plaket üzerine lehimlenmesi ile ilgili bilgi ve beceri kazanır.

Açıklama: Elektronik devre elemanlarını plaketlerin üzerine lehimlemeden önce, bacaklarını elemana göre bükmek gerekir. Bacakları bükülürken üzerindeki yazılar okunacak şekilde olmalıdır. Elemanların ayakları çok uzun veya çok kısa bırakılmamalıdır. Entegre ve entegre soketlerini tanıtıcı işaretler, nokta ve çentikler sol tarafa, dik monte edilecekse üste gelmelidir.

Kullanılan Araç ve Gereçler:
1. Havya
2. Yankeski
3. Kargaburun
4. Delikli bakır plaket
5. Direnç, diyod, kondansatör, transistör, entegre
6. Pasta
7. Lehim

İşlem Basamakları:

1. Elektronik elemanların bacaklarının plaket üzerinde kalan kısmı 2mm veya daha fazla olmalıdır.
2. Kondansatör, transistör ve 1 Watt’tan büyük dirençlerin plakete mesafesi 3-7 mm olmalıdır.
3. Elektronik kondansatörlerin bacakları gereğinden fazla açılmamalıdır.
4. Eleman bacakları uzunsa makaron takınız.
5. Kondansatör ile plaket arasında en az 3 mm olmalıdır.
6. Transistör bacaklarını çapraz lehimleyiniz.

Direncin Plakete Montajı:

1. Eleman bacağını kargaburun ile düzeltiniz.
2. Montaj deliğine uygun olarak elemanın her iki bacağını karga burun ile 90o bükünüz.
3. Bükme işlemi sırasında eleman yazıları üste gelmelidir.
4. Eleman ayaklarını plaket deliklerine sokunuz. Arka kısımdan bükünüz.
5. Bacakların fazlalık kısmını ya keski ile keserek eleman bacağını plakete lehimleyiniz.

Okumaya Devam Et

İletkenlerin Bakır Plaket Üzerine Lehimlenmesi (4)

Amaç: İletkenlerin plaket üzerine lehimlenmesi ile ilgili bilgi ve beceri kazanır.

Kullanılan Araç ve Gereçler:

1.       Havya

2.       Yankeski

3.       Kargaburun

4.       Bakır plaket

5.       0,75 mm² kesitinde çoklu iletken

6.       Pasta

7.       Lehim

İşlem Basamakları:

    1.       8 adet 5 cm boyunda iletken kesiniz.

    2.       İletkenlerin birer ucunu 10 mm çıplatınız.

    3.       Çıplatılan uçlara ön lehimleme yapınız.

    4.    Bakırlı plaket üzerine nokta lehimleme yapınız.

    5.       Ön lehimleme yaptığınız iletkenin ucunu plaket üzerindeki lehim üzerine değdiriniz.

    6.       Isınan havyayı iletken üzerine bastırınız.
    7.       Lehim eriyerek iletkenin üzerini kapladıktan sonra havyayı çekiniz.

       8.     Lehim katılaşıncaya kadar iletkeni hareket ettirmeden bekleyiniz.

    9.       Aynı işlemleri diğer iletkenlerin lehimlenmesi için tekrar ediniz. Ve yandaki şekli oluşturunuz.

Okumaya Devam Et

BİLİMSEL KONULARDA NEDEN BU KADAR KOLAY KANDIRILIYORUZ?

Internet üzerinde dolaşan yanlış ve yanıltıcı pek çok bilgi var elbette ve biz bunları araştırmadan e-mail listemizdeki herkese göndermeye, sosyal medyada paylaşmaya nedense çok meraklıyız. Bunlara İngilizce “Hoax” adı veriliyor. Daha önce de yazdığım gibi, şüphe duyulan durumlarda iyi bir arama ile hemen foyası ortaya çıkan şeyler bunlar. Ama maalesef çoğumuz araştırmaya gerek bile görmeden hemen paylaşıyoruz. Örneğin bu link ile İngilizce’sini verdiğim “Hoax”ta yaşamın temel maddesi olan su, tehlikeli bir kimyasal gibi gösteriliyor. İnsanların çok büyük bölümü de verileni olduğu gibi kabul ediyorlar. İşte bu “Hoax”tan yola çıkarak yapılmış bir araştırma ve sonuçları:

1997 yılında 14 yaşındaki bir öğrenci katıldığı bir bilim fuarında yaptığı çalışma ile birinci oluyor. Öğrencinin göstermeye çalıştığı, yalancı bilimsellik ve hatalı bilgi ile insanların nasıl kandırılabildiği ve bu bilgilerin sorgulanmadan nasıl hızlıca yayıldığı. Projede, öğrenci “dihidrojen monoksit” adlı kimyasalın çok sıkı kontrol edilmesi ya da yasaklanması için insanları bir dilekçeye imza atmaya çağırıyordu. Bu kimyasalın yasaklanması için gösterilen gerekçeler şunlardı:

• Aşırı terleme ve kusmaya yol açabilir
• Asit yağmurlarının ana unsurlarından biridir
•  Gaz hali tehlikeli yaralanmalara yol açar
•  Kaza ile yutulması ölüme yol açabilir
• Erozyona yol açar
• Araçların fren sistemlerinin verimini düşürür
• Kanser hastalarındaki tümörlerin içinde de bulunmuştur.

Öğrencinin, bu kimyasalın yasaklanması için mülakat yaptığı 50 kişiye ait cevaplar şu şekilde imiş:

• 43 kişi yasak için destek vereceğini belirtmiş
• 6 kişi kararsız olduğunu söylemiş
• Yalnızca 1 kişi bahsedilenin su olduğunu anlamış!

 Öğrencinin projeye koyduğu isim : “Ne kadar kolay kandırılabiliyoruz?”. Sanıyorum cevap çok bariz. Bu yüzden lütfen “bilimsel” adı altında gelen her bilgiye inanmayın ve mutlaka gerçekliğini araştırın!

Okumaya Devam Et